“Bu ne?” diye fısıldadım.

Annem konuştu: “Baban bu raporu yıllar önce tesadüfen gördü. Biz senin onu bilinçli olarak seçtiğini sandık. Ama o… o sana eksik bir hikâye anlattı.”

Kocama baktım. Dudakları titriyordu.

“Doktorlar umut verdi,” dedi kısık sesle. “Ama kesin değildi. Ailem zaten borç içindeydi. Yoğun rehabilitasyon çok pahalıydı. Başarısız olma ihtimali yüksekti. Sana bir ihtimal uğruna umut satmak istemedim.”

“Yani bana hiç söylemedin,” dedim.

“Kaybedecek bir şeyim yoktu,” dedi. “Ama seni kaybetmekten korktum.”

O an içimde iki duygu çarpıştı: ihanet ve anlayış.

Annem araya girdi. “Hâlâ geç değil. Tıp ilerledi. Biz masrafları karşılarız. Ama önce gerçeği bilmeliydin.”

Odayı sessizlik kapladı.

On beş yıl boyunca sandalyeye bağlı bir adamla değil, kaderine razı olmuş bir adamla yaşamıştım. Ve belki de o kader sandığımız kadar kesin değildi.

O gece konuşmadık. Çocuğumuz odasında uyurken biz salonda karşılıklı oturduk.

“Beni korumak istedim,” dedi.

“Beni karar verme hakkımdan mahrum bıraktın,” dedim.

Gözleri doldu. “Haklısın.”

Uzun süre sustum. On beş yıl gözlerimin önünden geçti: fizik tedavi odaları, ilk maaşımız, çocuğumuzun ilk adımı — ironi gibi.

“Eğer denemek istiyorsan,” dedim sonunda, “deneyeceğiz. Ama bu sefer her şeyi birlikte seçeceğiz.”

Annem kapının yanında sessizce bekliyordu. İlk defa yüzünde yumuşak bir ifade gördüm.

Aylar süren değerlendirmeler başladı. Yeni tedaviler, robotik yürüme cihazları, yoğun programlar… Kolay değildi. Ağrılıydı. Yorucuydu.

İlk gün ayakta durduğunda ellerim titredi.

Tam anlamıyla yürümüyor değildi. Ama bacak kasları tepki veriyordu.

Küçük ilerlemeler büyük zaferler oldu. Çocuğumuz babasının paralel barlar arasında attığı ilk adımı gördüğünde ağladı.

Ben de.

Bir yıl sonra bastonla birkaç adım atabiliyordu.

Tamamen iyileşmedi.

Ama mesele bu değildi.

Bir akşam terapiden dönerken bana baktı.

“Sana yalan söyledim,” dedi. “Ama hayatımı da seninle kurdum. Eğer o gün her şeyi anlatsaydım, belki umuda tutunurduk. Belki de sen baskı altında kalırdın. Korktum.”

Elini tuttum.

“Ben seni sandalyen için seçmedim,” dedim. “Ve yürüyüp yürümemen için de kalmadım. Ama gerçeği bilmeye hakkım vardı.”

Başını salladı.

“Artık sır yok.”

Annemle ilişkim yavaş yavaş onarıldı. Babam torununu görmek için geldi. Yılların mesafesi bir günde kapanmadı ama ilk adım atıldı.

Belki de en büyük mucize buydu.

Bir gün parkta yürüyorduk. O bastonuyla, ben yanında. Çocuğumuz bisiklet sürüyordu.

Rüzgâr hafifti.

Eşim durdu, bana baktı.

“Bak,” dedi.

İki adım attı. Bastonsuz.

Düşmedi.

Mükemmel değildi. Dengesi kırılgandı. Ama gerçekti.

Gözlerim doldu.

Hayat bize iki kez yıkım verdi. Ama ikisinde de seçme hakkı tanıdı.

O gün anladım ki sevgi, birinin eksikliğini taşımak değil; gerçeğiyle birlikte yanında durabilmekti.

Ve bazen en zor adımlar, ayaklarla değil, cesaretle atılırdı.